Roza Hastalığı Tedavileri

Tedavi

Bu kısımda anlatılan tedaviler sadece bilgilendirme amaçlıdır, uzman hekim tedavisi yerine geçmez.

Burada bahsedilen tedavilerden bazıları kimi hastaları tamamen tedavi ederken kimileri iyi gelmeyebilir. Kime iyi gelip gelmeyeceği, rozanın tipi, kişinin yaşı, cilt tipi, yaşam özellikleri gibi birçok faktöre bağlıdır.

Roza hastalığınızı aktive eden faktörleri bulup onlardan uzak kalmak, tedavinin en önemli noktasıdır. Güneşten korunma ve güneş koruyucu kullanımı çok önemlidir. Roza hastalığı tetikleyicilerini öğrenmek için “tetikleyiciler ve korunma” sekmesine bakın.

Akne(sivilce) ve roza hastalığı tamamen farklı cilt hastalıklarıdır. Bazı ortak tedavileri olmasına rağmen genellikle hastalık doğası ve tedavi takibi tamamen farklıdır.

Bu tedaviler genellikle kombine olarak kullanılır. Tek başlarına fayda etmeyebilirler. Ayrıca alevlenmelerden korunmak için tedaviyle birlikte “korunma” sekmesinde bahsedilen önlemler de son derece önemlidir. Gerekli önlemler alınmazsa tedaviye rağmen alevlenmeler görülebilir

Tedavi uzun süre, korunma ve dikkat etme sürekli olmalıdır. Tedavi süresi bazen 3 ayı bulabilir. Roza hastalığı nüks edebilen bir kronik cilt rahatsızlığıdır ve bu nedenle nükslerden korunmak için bazı krem tedavilerinin sürekli uygulanması gerekebilir.

Roza hastalığı ilk tanı anından itibaren mutlaka tedavi edilmelidir. Erken tedavi, rozanın ilerlemesini engeller. Ayrıca kişinin sosyal hayatında mutlu ve kendine özgüvenli olmasını sağlar.  

Burada bahsedilen tedaviler hastaya, cilt tipine, hastalık alt tipi ve şiddetine göre değişiklik gösterir. Dermatoloji uzmanı ve hasta işbirliği içinde aşağıdaki tedavilerden en uygunu bulunur. Genellikle birden fazla tedavi yöntemi kombine edilir.

 

Krem ve jeller

 

Metroinidazol krem/jel/losyon (Roza®):  Anti-inflamatuar (kızarıklık karşıtı) ve demodex mite’ına karşı anti mikrobiyal etkileri olması dolayısıyla kullanılır. Demodex mite’ı normalde ciltte yaşayan ve patojen olmayan bir türdür. Fakat yapılan araştırmalarda roza hastalığını şiddetlendirdiği tespit edilmiştir. Metroinidazol hem yangı karşıtı olması hem demodexe etki etmesi nedeniyle genellikli iltihaplı sivilceler ve kızarık kabarıklarla giden (papülopüstüler) türünde tedaviye eklenir. Ortalama 12-16 hafta kullanılır. Devamında diğer kremlerle devam edilebilir.

Yan etki olarak hassasiyet yapabilir yani kızarıklık, yanma, batma, pullanma görülebilir.

 

İvermektin krem (Soolantra ®): İvermektin demodex mite’larını yok etmek için kullanılır kullanılan antiparaziter ve anti-inflamatuar bir ajandır. Genellikle papülopüstüler roza (sivilce ve kızarık kabarıklıklar görülen form) alt tipinde kullanılır. Ortalama 12-16 hafta tedavi uygulanabilir.

En sık yan etkisi kızarıklık, yanma batma oluşturmasıdır. Bu yan etkisini engellemek amacıyla bazı kişilerde dermatoloji uzmanları ilk haftalarda steroidli (kortizonlu) kremlerle birlikte sürülmesini önerir. Dikkat edilmelidir süre steroidlerin kullanımı roza hastalığını arttırır.

 

Topikal (sürme) brimodin (Alphagan® damla): Glokom damlası olarak Türkiye’de satılır, krem formu yoktur. Kızarıklık ve damarlanma artışı olan rozase tipinde izlenir (eritematalenjiektatik tip ve eritematöz tip rozase).  Nadiren tahriş ve kaşıntı yapabilir. Kullanmayı bırakınca tekrar kızarıklık nüks edebilir, genellikle kalıcı etki göstermez.

 

Topikal oksimetazolin (Oksinazal®, Iliadin®): Piyasada burun tıkanıklığı için kullanılan sprey ve damlalık formları mevcuttur. Kızarıklık ve damarlanma artışı olan rozase tipinde izlenir (eritematalenjiektatik tip ve eritematöz tip rozase).   Kullanmayı bıraktıktan sonra kızarıklık nüks edebilir. Nadiren kızarıklık, tahriş, pullanma yapabilir.

Azaleik asit jel/krem: Azaleik asit jel anti inflamatuar (yangı, kızarıklık azaltıcı) etkilerinden dolayı papülopüstüler tipte kullanılabilir. Etkileri için en az 8-12 hafta kullanılması gerekmektedir. Antibiyotikler gibi direnç gelişmediği için uzun süre boyunca kullanılabilir.

Sülfasetamid-sülfür krem: Antimikrobiyal etkisi vardır, roza mikrobik bir hastalık olmamasına rağmen, akne ve iltihaplı roza tipinde yatıştırıcı ve akne benzeri lezyonları azaltıcı etkisi vardır. Ortalama 8-12 hafta kullanılır. Yan etki olarak kızarıklık, yanma ve batma görülebilir.

Topikal retinoidler: Anti-inflamatuvar (kızarıklık ve yangı azaltıcı) etkileri ve keratinosit (deri hücrelerinin) oluşumunu düzenlemesi etkilerinden dolayı kullanılır. Genellikle papülopüstüler tipte kullanılır, eritemli tipinde kızarıklığı artırabilir. Etkileri için en az 8-12 hafta kullanılması gerekmektedir. Antibiyotikler gibi direnç gelişmediği için uzun süre boyunca kullanılabilir.

Topikal permetrin: Roza ve demodekslerin ilişkisi kesin olmamakla birlikte demodeks paraziti sayısını azaltmak için kullanılır. 

Diğer sürme tedaviler: Benzoil peroksit, klindamisin, eritromisin içeren jeller ve kremler de akne benzeri iltihaplı roza tipinde kullanılabilir. Ayrıca takrolimus ve pimekrolimus aslı kalsinörin inhibitörleri de inflamasyonu ve kızarıklığı azaltmak için kullanılabilir fakat çok başarılı araştırmalar henüz mevcut değildir.

Çay ağacı yaşı (Tea tree oil): Genellikle oküler rozasede (göz rozası) kullanılır. Blefarit, konjonktivit gibi göz ve kirpik iltihaplanmasında korunmak için çağ ağacı yağı içeren göz yıkama jelleri kullanılabilir.

Haplar:

Tetrasiklin/Doksisiklin hap: Tetrasiklin, doksisiklin ve minosiklin papülopüstüler roza (akne benzeri iltihaplı sivilcelerle giden formu) tedavisinde yıllardır kullanılmaktadır. Ortalama tedavi süresi 8-12 haftadır. Anti-inflamatuar etkileri cilt kızarıklığını da azaltılmasına yardımcı olur. Genellikle diğer tedavilerle kombinasyon yapılır.

En sık yan etkisi, mide bulantısı, ishal vb. sindirim sistemi yan etkileridir. Yemek borusunda özefajit denilen yangısal iltihap yapabilir. Bunun oluşumundan korunmak için tam dolu değil yarı boş mideye, bol su (en az bir yarım bardak) ile yutulmalı, yutulduktan sonra 15-30 dk boyunca yatılmamalıdır. Eğer ilaç içildikten sonra hemen uzanılırsa, hap yemek borusuna geri kaçarak yemek borusu yangısı (özefajit) yapabilir. İlaç güneşe karşı hassasiyet yaratabilir, bu nedenle güneş kremi kullanmak ve gölgede kalmak önemlidir. Zaten roza hastaları, hastalıklarının alevlenmemesi için mutlaka güneşten korunmalıdır.

 Oral izotretinonin (Roaccutane, Zoretanin, Aknetrent, Acnegen) ile birlikte kullanılmamalıdır.

Antibiyotik olduğu için bakterilerin direnç gelişmemesi amacıyla 3 aydan uzun kullanılmaması önerilir. Subantimikrobiyal dozlar denilen 50mg ve altı dozlarda daha uzun süre kullanılabilinir. Ara ara tekrar gerektiğine tedaviye eklenerek tedavi dermatoloji uzmanı tarafından planlanır.

Oral izotretinonin: Papülopüstüler tip (akne benzeri ) roza hastalığında kullanılabilir. Cilt kızarıklığını artırabileceği için dikkatli kullanılmalıdır. İzotretionin kullanımı ve yan etkileriyle ilgili detaylı bilgiye www.aknesizcildim.com adresinden ulaşabilirsiniz.

Lazer ve ışık tedavileri:

Lazer ve ışık tedavileri (nd:YAG, IPL ve BBL): Bu tedaviler kızarıklık, damarlanma artışı olan roza tipinde çok etkilidir. Dermatoloji uzmanlarınca kliniklerde veya hastanelerde uygulanır. Her seans ortalama 15-30 dk sürer. Seans sonrası kişi işine hemen devam edebilir, istirahat gerekmez. Uygulama genellikle rahattır, ağrı hissedilirse sürme anestezik kremler uygulanabilir.

Tek seansta da belirgin kızarıklık ve damarlanmada azalma görülebileceği gibi cildin ve kızarıklığın şiddetine göre birkaç seans planlamak gerekebilir.

Bu tedavilerin yan etkileri çok nadiren, yanık, kızarıklık, kabuklanma oluşmasıdır. Yanığa bağlı iz gelişebilir, fakat bu durum uzman kişilerce uygulandığında son derece nadirdir.  

Cerrahi operasyon: Fimatöz rozada uygulanır (burunda şekil değişikliği yapan). Burun şekli düzeltilmesi için uygulanır.